ŻYDOWSKIM SZLAKIEM PO DĄBROWIE TARNOWSKIEJ
Prezentujemy pracę Jolanty Świerczek - Stelmach,
która w drobiazgowy sposób opisała dąbrowskie judaica. Czekamy także na informacje
od czytelników, archiwalne fotografie związane z dąbrowskimi żydami. Korespondencje
prosimy kierować na adres: ps@poczta.zicom.pl
Historia
Żydów w Dąbrowie Tarnowskiej do 1939
Profesor Feliks Kiryk w monografii Dąbrowy Tarnowskiej w rozdziale "Miasta
powiatu dąbrowskiego", opisując historię miasta, podaje informację, iż
w 1691 roku ochrzciła się w miejscowym kościele Żydówka Salomea i tym samym
jest to pierwszy ślad osiedlającej się ludności izraelskiej jeszcze przed lokacją
miasta, która miała miejsce w 1693 roku.
Holocaust
na terenie Dąbrowy Tarnowskiej
Niewielu Żydów dąbrowskich przetrwało II wojnę światową, a do miasta wróciło
około 150 osób. W czasie wojny niektórzy z nich znaleźli schronienie w kryjówkach
i ziemiankach.
Propozycja
wycieczki żydowskim szlakiem
Proponowany szlak wycieczki rozpoczyna się od budynku ZSP nr 2 im. K. K. Baczyńskiego
(nota bene powstał on na fundamentach dawnej szkoły żydowskiej fundacji Maurycego
Hirscha) znajdującego się przy zbiegu ulicy Kościuszki i ulicy Daszyńskiego,
przy której mieści się również muzeum - Izba Pamięci Żydów.
Dąbrowskie
judaica - Izba Pamięci Żydów
W
Dąbrowie Tarnowskiej przy ul. Daszyńskiego 8 znajduje się Muzeum, jakiego próżno
by szukać w Polsce, a może i na świecie -Izba Pamięci Żydów, dawne Muzeum Judaistyczne.
Mieści się ono w kamienicy, należącej do nieżyjącej już, ostatniej praktykującej
rodziny dąbrowskich Żydów - Rothów.
Dąbrowskie
judaica - Synagoga
Wystrój synagogi w czasach jej świetności był imponujący ; w chwili obecnej
malowidła ścienne, inskrypcje i płaskorzeźby znajdują się w stanie krytycznym.
Tradycja przechowała informacje, że autorami polichromii byli malarze włoscy
oraz artyści z Mielca - bracia Fenichel.
Dąbrowskie
judaica - Cmentarz żydowski
Cmentarz
żydowski w Dąbrowie Tarnowskie swoimi początkami sięga końca XVII wieku, kiedy
to zbudowano pierwszą bóżnicę. Usytuowano go obok wschodniej granicy miasta
na wprost synagogi, obok drogi wiodącej do Szczucina. Taka lokalizacja cmentarza
jest przykładem wyjątkowym, ponieważ według prawa żydowskiego miejsce spoczynku
zmarłych powinno się znajdować poza obrębem .zabudowy, ponieważ jest miejscem
nieczystym.
Zobacz także na naszej stronie
Zdjęcia
z konkursu "Nie masz już w Polsce żydowskich miasteczek"
Zdjęcia
z Synagogi (z 1992 roku)
|